Alternatieve technieken

Hierbij worden onderscheiden:

Varianten thermisch beheer
1. Thermisch beheer van de kw en/of ww-leidingen, zoals:
- Inwendige tracing met verwarmingslint

Alternatieve technieken
Blijkt uit de risico-analyse dat de omstandigheden zodanig zijn dat de minimaal benodigde beheersmaatregelen onvoldoende resultaten geven, of een onevenredig grote inspanning vereisen, dan kunnen andere oplossingen worden overwogen.
Daarbij wordt een aantal concepten onderscheiden:

1. Fysisch beheer, zoals:
- UV-desinfectie
- Membraanfiltratie
- Pasteurisatie

2. Elektrochemisch beheer, zoals:
- Anodische oxidatie
- Koper-zilver-ionisatie

Voor het toepassen van alternatieve technieken moeten de leveranciers daarvan gecertificeerd zijn voor de BRL K14010/ 1 fysisch of 2 elektrochemisch.

Inwendige tracing met verwarmingslint

Dit is een toepassing van het thermisch beheer concept. Bij deze techniek wordt het water in de koud- en/of warmwaterleiding via een intern verwarmingslint periodiek verwarmd tot boven 60 °C. Het water wordt in een periode van stilstand (in de nacht) verwarmd. Dit zorgt ervoor dat dit leidingdeel thermisch gedesinfecteerd wordt. Bij een koudwaterleiding wordt er na de desinfectie koudwater door de installatie gespoeld. Dit alles wordt gecontroleerd door een schakelunit. Deze apparatuur regelt het proces, en stopt eventueel de watervoorziening als er iets mis gaat. Het gehele proces wordt volautomatisch uitgevoerd en het logboek wordt uitgeprint. Het systeem kan toegepast worden in bepaalde leidingsystemen, bijvoorbeeld van sportaccommodaties, jachthavens, campings, tijdelijke watervoorzieningen op bouwplaatsen en evenementen.Deze techniek wordt beschermd door een octrooi.

Randvoorwaarden bij toepassing van dit systeem:
- dode einden verwijderd
- geen gebruik mogelijk van tappunten tijdens desinfectie
- zo weinig mogelijk aftakkingen
- zoveel mogelijk doorstromend (serieel) aansluiten van tappunten
- bij toepassing in koudwaterleidingen moeten deze geschikt zijn voor temperaturen die optreden bij thermische desinfectie (> 60 °C).
   Denk hierbij aan:
   - temperatuurbestendigheid van het koudwater-leidingsysteem (bepaalde kunststoffen)
   - het opvangen van de uitzetting bij lange doorgaande leidingen
   - isoleren van koudwaterleidingen om warmteverlies bij desinfectie te beperken.

Kiwa-Certificering:
Kiwa heeft het gebruik van dit systeem in 2 pilots beoordeeld op basis van de beoordelingsrichtlijn BRL AV/01 Legionella veilige installaties. Kiwa heeft daarbij ook gekeken naar de gebruikte materialen, de wijze van aanleg en de toepasbaarheid in verschillende situaties. Nieuwe installaties zullen worden toegepast binnen dit Legionella Veilige Beheersconcept. Voor de afgifte van een Legionella Veilig Beheerd verklaring zal Kiwa een toelatingsonderzoek op locatie doen en periodieke inspecties uitvoeren. Periodieke inspecties worden vergemakkelijkt omdat het systeem centraal wordt gemonitoord.

In ISSO-publicatie 55.4 zijn het ontwerp, de uitvoering en beheer van alternatieve technieken uitgebreid beschreven.

www.legiofreewater.com

UV-desinfectie

UV-desinfectie is een van de preventieve fysische alternatieve beheerstechnieken, die kunnen worden toegepast als aangetoond kan worden dat thermisch beheer redelijkerwijs niet toepasbaar is of onvoldoende effectief blijkt te zijn. Fysische beheerstechnieken worden toegestaan door VROM. Het is aan te bevelen om een gecertificeerd systeem toe te passen conform BRL K14010-1. Door de UV-straling worden de bacterieen in het passerende water vrijwel allemaal gedood. De techniek heeft een plaatselijke werking. De UV lamp, zit in een kwarts glashuls die de lamp tegen het water beschermt maar die de UV straling doorlaat. Dit geheel is ondergebracht in een roestvast stalen reactor.De methode heeft een lokaal effect en geen restwerking op de rest van de installatie. Passage van slechts één bacterie door het membraan of een besmetting vanaf een tappunt kan toch groei van Legionella in de nageschakelde installatie tot gevolg hebben.Een uv-desinfectie-unit kan zowel worden gebruikt voor een individueel tappunt (point of use) als voor een deel van een leidingnet (point of entry). De units zijn verkrijgbaar voor volumestromen vanaf 4 l/min. Er zijn zelfs units die zijn geintegreerd in de douchepijp/kop.UV-desinfectie wordt vaak gecombineerd met een voorgeschakelde microfilter. Bij UV-desinfectie is een hygienisch beheersconcept noodzakelijk. In ISSO-publicatie 55.4 zijn het ontwerp, de uitvoering en beheer van alternatieve technieken uitgebreid beschreven.

Websites:
- www.lenntech.com
- www.culligan.nl/waterbehandeling
- www.aquasoft.nl
- www.aquados.eu
- www.melker.nl
- www.aquanederland.nl/aquaned
- www.vanremmen.nl
- www.uvidis.nl
- www.waterforum.net
- www.twms.nl

Membraanfiltratie

Membraanfiltratie in de vorm van microfiltratie (MF) of ultrafiltratie (UF) is een van de preventieve fysische alternatieve beheerstechnieken, die kunnen worden toegepast als aangetoond kan worden dat thermisch beheer redelijkerwijs niet toepasbaar is of onvoldoende effectief blijkt te zijn.Fysische beheerstechnieken worden toegestaan door I&M. Het is aan te bevelen om een gecertificeerd systeem toe te passen conform BRL K14010-1.

Pasteurisatie is een van de preventieve fysische alternatieve beheerstechnieken, die kunnen worden toegepast als aangetoond kan worden dat thermisch beheer redelijkerwijs niet toepasbaar is of onvoldoende effectief blijkt te zijn.
Fysische beheerstechnieken worden toegestaan door I&M. Het is aan te bevelen om een gecertificeerd systeem toe te passen conform BRL K14010-1.
Ultrafiltratie is een techniek waarbij water onder druk door een microporeus membraanfilter wordt geleid. Op die manier worden niet opgeloste bestanddelen zoals zwevende stof en bacteriën uit het water gefilterd. Een ultrafiltratiefilter op het binnenkomende koude water kan dus Legionella verwijderen. Daarnaast zal het percentage onopgeloste stoffen afkomstig van sedimentvorming en biofilmvorming in het distributienet afnemen. De methode heeft een lokaal effect en geen restwerking op de rest van de nageschakelde installatie. Passage van slechts één bacterie door het membraan of een besmetting vanaf een tappunt kan toch groei van Legionella in de installatie tot gevolg hebben.
De techniek kan zowel worden gebruikt voor een individueel tappunt (point of use) als voor een geheel leidingnet (point of entry). Er zijn filters die zijn geintegreerd in de douchekop, of op de uitlaat van de mengkraan zijn gemonteerd. Om te voorkomen dat de membranen verstopt raken of beschadigd raken door harde, scherpe (zand)deeltjes in het voedingswater moet, ter bescherming van de membranen, voor de micro- en ultrafiltratie, een fijne zeef geplaatst zijn.
In ISSO-publicatie 55.4 zijn het ontwerp, de uitvoering en beheer van alternatieve technieken uitgebreid beschreven.

Websites:
www.lenntech.com
www.culligan.nl/waterbehandeling
www.aquasoft.nl
www.aquados.eu
www.melker.nlhttp://www.twms.nl
www.advies-moleman.nl
www.waterforum.net
www.legionellafilter.com
www.aquanederland.nl

Pasteurisatie

Pasteurisatie wordt vrijwel uitsluitend toegepast voor de warmtapwatervoorziening. De werking van de techniek berust op een hittebehandeling van al het koude drinkwater dat aan het warmwatersysteem wordt toegevoerd. Door deze hittebehandeling waarbij het water in een voorraadvat tot 70 °C wordt verwarmd, worden bij voldoende lange verblijftijd alle legionellabacterien gedood. Vervolgens wordt het hete water via een warmtewisselaar teruggekoeld tot gebruikerstemperatuur (40 °C) waarbij het koude voedingswater alvast wordt voorverwarmd. De beperking van deze techniek ligt in het feit dat er alleen sprake is van een plaatselijke thermische desinfectie. Deze techniek moet zijn uitgevoerd met een periodieke thermische desinfectie van het hele systeem, hetgeen eenvoudig te realiseren is. Toepassing van de techniek kan leiden tot hogere energiekosten en het optreden van scaling (kalkafzetting). De effecten op de waterkwaliteit zijn verder zeer gering.In ISSO-publicatie 55.4 zijn het ontwerp, de uitvoering en beheer van alternatieve technieken uitgebreid beschreven.

Websites:
www.aquanederland.nl
www.ecocarewater.nl
www.itho.nl

Anodische oxidatie

Anodische oxidatie is een van de preventieve elektrochemische beheerstechnieken, die kunnen onder strikte voorwaarden van I&M worden toegepast als aangetoond kan worden dat thermisch en fysisch beheer redelijkerwijs niet toepasbaar is of onvoldoende effectief blijkt te zijn. Zie hiervoor ISSO-publicatie-55.4, bijlage C. Het is aan te bevelen om een gecertificeerd systeem toe te passen conform BRL K14010-2.Anodische oxidatie is een proces van elektrolyse. Daarbij wordt door middel van een elektrisch potentiaalverschil over twee metaalelectrodes elektrische stroom door water geleid. Door dit proces kunnen in het water aanwezige stoffen worden omgezet in oxiderende en desinfecterende verbindingen (bijv. chloride in actief chloor). Deze verbindingen worden vooral gevormd bij de anode, vandaar de naam anodische oxidatie. Eventueel kan ultrasone behandeling van het water vooraf nodig zijn om Legionella-s in amoeben te desintegreren. De effectiviteit van de methode is afhankelijk van vele factoren zoals pH. Bij deze techniek worden geen desinfecterende stoffen aan het water toegevoegd maar in-situ (ter plekke) bereid. Er is daarom geen toelating nodig van het College Toelating Bestrijdingsmiddelen in het kader van de Bestrijdingsmiddelenwet. Wel is toestemming nodig van I&M.

Elektrodiafragmalyse is een vorm van anodische oxidatie.

Werkingsgebied in de gehele installatie.

Beheer
Ook bij deze techniek is een specifiek beheersplan noodzakelijk. Met medewerking van het ministerie van &M en KIWA NV is een beheersplan voor deze techniek opgesteld. Het bijhouden van het logboek door de beheerder is daar een onderdeel van.
In ISSO-publicatie 55.4 zijn het ontwerp, de uitvoering en beheer van alternatieve technieken uitgebreid beschreven.

Websites:
www.ecodis.be
www.kalsbeek.net
www.interecoline.com
www.aquagrohe.nl
www.brightspark.nl
www.waterforum.net

Koper-zilver-ionisatie

Koper/zilver-ionisatie is een van de preventieve elektrochemische beheerstechnieken, die onder strikte voorwaarden van I&M kunnen worden toegepast  als aangetoond kan worden dat thermisch en fysisch beheer redelijkerwijs niet toepasbaar is of onvoldoende effectief blijkt te zijn. Het is verplicht om een toegelaten systeem toe te passen (CTGB) en gecertificeerd conform BRL K14010-2. Bij koper/zilver-ionisatie worden door elektrochemische reacties koperionen tot 100-400 microgram/l en zilverionen tot 10-40 microgram/l aan het langs de electroden stromende water toegevoegd. Koper- en zilverionen inactiveren bacteriën in de waterfase en hebben een afremmende werking op de vorming van de biofilm. De wettelijke toelaatbare koperconcentratie bedraagt 2.000 microgram/l en zilver 100 microgram/l; waarden die normaal gesproken niet worden overschreden. Voor toepassing van deze techniek is bij hoge pH en hardheid van het water een correctie nodig (pH-verlaging, ontharding). Nauwkeurig beheer en regelmatige bijsturing zijn noodzakelijk om een goede werking te kunnen blijven garanderen. Nadelen van deze methode zijn de kans op overschrijding van de normgrens voor koper, de kans op geur- en smaakproblemen als gevolg van koper en kleuring van het water en verkleuring van wasbakken door zilver. Daarnaast leidt de techniek tot een verhoging van de emissies van koper (en zilver), terwijl het beleid van de overheid er juist op gericht is deze emissie terug te dringen. Er is alleen veel ervaring in de VS waarbij de techniek in combinatie met gechloreerd drinkwater wordt toegepast. 

Werkingsgebied in de gehele installatie.

Beheer
Ook bij deze techniek is een beheersplan noodzakelijk. Beheersmaatregelen:
- beheer doseringsinstallatie: - eventuele voorbehandeling water (pH)
- controle concentratie koper- en zilverionen (3 – 7 maal per week);
- ontkalken en reinigen van de elektrodes (indicatie: maandelijks);
- vervangen elektrodes (indicatie: iedere 3 jaar).
- beheer weinig gebruikte tappunten als bij thermische desinfectie.

Met medewerking van het ministerie van I&M en de KIWA NV is een beheersplan voor deze techniek opgesteld. Het bijhouden van het logboek door de beheerder is daar een onderdeel van.
In ISSO-publicatie 55.4 zijn het ontwerp, de uitvoering en beheer van alternatieve technieken uitgebreid beschreven.

Websites:
www.lenntech.com/waterdesinfectie/desinfectiemiddelen-koperzilverionisatie.htm
www.ateca.nl
www.hatenboer-water.com
www.liquitech.net
www.watermansystems.nl
www.waterforum.net
www.hollandwater.com